Birma pişiyi haqqında məlumat

Okean rəngli bu gözlərə baxanda elə bilirsən ki, bənzərsiz Myanmanın bütün sirrləri sənə açılacaqdır. Bu inanılmaz dərəcədə gözəl pişik cinsi məhz oradan gəlir. Sanki buddist məbədindən enmiş ən qədim hikmətə malik olan birma pişiyi öz sahibini hamıdan yaxşı anlayacaq və onunla əsl dost olacaqdır.

Birma pişiyinin mənşəyi və tarixi

Birma pişik cinsi qədim hesab olunur və bu səbəbdən dəqiq yaranma tarixini qeyd etmək çətindir. Məlumdur ki, bu pişiklər Qədim Birmanın rahibləri tərəfində çox sevilib dəyərləndirilirdilər. Heyvanlar həmçinin məbəd xadimləri kimi çıxış edirdilər. Qədim əfsanəyə əsasən, məbədə edilən hücum zamanı Sinx adlı birma pişiyi öz sahibinin olümündən sonra zahirən dəyişilərək müqəddəs heykəlin görünüşünü almışdı. Pişik, ölən sahibinin üzərinə pəncələrini qoyan zaman dəyişilməyə başlamışdı. Pişiyin tükləri qızılı ton, gözləri isə göy mavi rəngini aldı.

Birma pişiklərinin Avropada yayılması isə 1919-cu ildə pişiklərin fransızlarlar tərəfindən vətənlərinə gətirilməsi ilə bağlıdır. Cinsin rəsmi qeydiyyatı 1925-ci ildə baş tutmuşdu. Lakin birmaların populyasiyası İkinci Vətən müharibəsindən sonra kəskin azalmışdı. Yetişdiricilərin səyləri sayəsində cins bərpa edilmişdir. Seleksiya zamanı aktiv olaraq fars və siyam pişiklərindən istifadə olunmuşdur.

Birma bala pişiyi necə seçilməli

Təcrübəli yetişdiricilər, sağlam və safqanlı birma pişiyini seçmək üçün aşağıdaki tövsiyələri verirlər:

• Cinsin standart (aşağıdaki abzasda) və özəllikləri ilə öncədən tanış olun.
• Ən azı iki ayına çatmamış bala pişiyi əldə etməyin.
• Müxtəlif sərgilərdə iştirak edərək pişiyin yetişdiriciləri barədə məlumatlar əldə edin.
• Aktiv və həyatsevər bala pişiyə üstünlük verin. Bu xüsusiyyətlər onun sağlamlığının və düzgün inkişafının əlamətidir.
• Bala pişiyin çəkisinə diqqət edin. Həmçinin onun gözlərini, qulaqlarını yoxlayın və dəri ilə tük vəziyyətini dəyərləndirin. Sağlam bala pişikdə heç bir axıntılar olmamalıdır.
• İmkan daxilində bala pişiyin valideynləri barədə məlumat əldə edin.
•  Bütün lazım olan sənədlərin (heyvan pasportu, peyvəndlər və s.) olmasına xüsusilə diqqət edin.
• Zərərvericilərə qarşı profilaktik təqdbirlərin görülməsi barədə maraqlanın.

Birma pişikləri haqqında maraqlı məlumatlar

Bu maraqlı pişik cinsi özündə çoxlu sürprizlər və kəşflər cəmləşdirir. Cinslə bağlı maraqlı faktlar ilə bölüşmək istərdik.

1. Cinsin digər adı “müqəddəs birma”-dır.  
2. Onları tez-tez burma pişikləri ilə səhv salırlar, lakin bu iki cins tam fərqlidir.
3. Birma bala pişiyinin tanınmış tük rəngi zamanla özünü büruzə verir.
4. Alt tükləri olmadığı üçün tüklərinə qulluq uzunluğuna baxmayaraq çox rahatdır.  
5. Çoxsaylı nəsil verməyə meyllidirlər. Rekordsmen birma pişiyi 19 bala pişiyi dünyaya gətirmişdi.
6. Müasir birma pişikləri özündə fars və siyam pişiklərinin genlərini daşıyırlar.
7. Bu cins ən yaxşı kompanyon ev heyvanlarından biri sayılır, çünki it qədər sadiqdir.  
8. Tanınmış dizayner Karl Laqerfelq Şuppet adlı birma pişiyinin sahibi idi.
9. «Ağ corablar» − birmaların özəl xüsusiyyətidir.
10.  Pişiklərdə 20-dən çox tük rəngləri mövcuddur.  

Birma pişiklərinin müsbət və mənfi cəhətləri

Birma pişiklərinin üstünlüklərindən başlayaq: yumşaq xasiyyət, uşaqlar və digər ev heyvanları ilə yaxşı yola getməsi, möhkəm sağlamlıq, oynaqlıq, yüksək qavrama və zəka, rahat qulluq, zəif tüləmə.

Lakin bəzi mənfi cəhətləri də mövcuddur: soyuğa qarşı həssaslıq (alt tükləri olmadığı üçün), təkliyi sevməməsi, həddindən artıq hər şeydən maraqlanması, sadəlövhlük, cinsin qiyməti və əlçatanlığı.

Birma pişiyinin xasiyyəti

Mehriban və sözəbaxan birmalı sakit ev pişiyi istəyənlər üçün tam uyğun olacaqdır. Sahibinə çox bağlı olduğuna görə lazımi diqqət yetirilmədikdə onu hətta qısqana bilər. Bəzən həddindən artıq maraq göstərir və əlçəkməz olurlar. Buna görə oynaması və istirahət etməsi üçün caynaqyonan formasında oyun kompleksi təchiz edərək pişiyi müxtəlif məşğuliyyət ilə təmin etmək vacibdir.  

Lakin onlar aqressiv deyillər və düzgün yanaşma şərti ilə uşaqlı ailələr üçün uyğundurlar. Birma pişiyi sevdikləri insanlarla ünsiyyət etməyi sevir və onlara melodik sakit miyovlama ilə müraciət edir. Cinsin demək olar ki, aristokratik davranışlarına baxmayaraq o, qucağa çıxmağı və sığallanmanı sevir. Həmçinin müqəddəs birma adlandırılan bu ev pişiyi nəzakət göstərməyə meyllidir və sahibinin kefi olmadıqda onu narahat etməyəcəkdir. 

Evdəki qonaqlar birma pişiyini qorxutmayacaqdır, əksinə, birmalılar onları bütün mehribanlığı ilə qarşılayacaq və diqqət mərkəzində olmaqdan heç də çəkinməyəcəklər.

Bu ev pişiyi tənhalığı sevmir, buna görə də düzgün sosiallaşma olduqda, digər pişik və itlərlə (hiperaktiv it cinsləri ictisna olmaqla) yaxşı yola gedir.

Birma pişiyinin fiziki xüsusiyyətləri

• Bədəni

Uzunsov və yastıyapalaqdır, yaxşı inkişaf etmiş əzələlərə malikdir. Skeleti güclüdür. Dişilərin çəkisi 4 kq, erkəklərin isə 6, bəzən isə 8 kq qədər çata bilir.

• Baş və kəlləsi

Güclü kəllə geniş və yuvarlaq formaya malikdir. Qulaqların qarşısında və arasında bir qədər yastı nöqtə vardır. Alnı arxaya doğru əyilib. Geniş burnu orta ölçüdədir. "Roma burnu" adlandırmaq olar, çünki o, bir az irəliləyir. Yanaqları toppuş, burnu yuvarlaqdır. Çənəsi ağırdır, buxaq yaxşı inkişaf etmişdir. 

• Gözləri

Böyük gözləri demək olar ki, yuvarlaq formadadır. Bir-birindən uzaq yerləşibdir, xarici küncləri bir az qaldırılıbdır. Göz rəngi açıq mavi və ya tünd mavidir.

• Ayaqları

Ağır və güclüdür. Orta ölçüdədir. Pəncələri böyük və yuvarlaqdır. Ön pəncələrində beş, arxa pəncələrində isə dörd barmağı var. Pəncə yastıqları çəhrayıdır, lakin ikirəngli tük olduğuna görə bəzən tünd ləkələrə rast gəlinə bilər.

• Quyruğu

Orta uzunluqdadır və bədənə mütənasibdir.

• Qulaqları

Qulaqlar orta ölçüdədir və bir qədər irəli əyilir. Əsasdakı eni demək olar ki, uzunluğa bərabərdir. Ucları yuvarlaqlaşdırılmışdır

• Tükü

Tük uzunluğu ortadan uzuna qədər dəyişir. İpək kimi teksturaya malikdir. Boyun ətrafında qalın bir yaxalıq yaradır. Qarın tükü bir az dalğalıdır. Alt tük örtüyünün olmaması səbəbindən xüsusi qayğı tələb etmir.

• Rəngi

Bu ev pişikləri müxtəlif rəngli nişanlar olan kolor point rəngi ilə xarakterizə olunur: tünd qəhvəyi, şokolad, mavi, bənövşəyi və qırmızı. Tükün qalan hissəsi ağ və ya krem rəngindədir.

Piqmentasiya burun, qulaqlar, quyruq və ayaqlarda görünə bilər. Birmalıların fərqli bir xüsusiyyəti də hər dörd pəncədə tamamilə ağ "corabların" olmasıdır.

Pişik balaları ağappağ doğulur. 1-2 aydan sonra nişanlar və "corablar" özünü göstərməyə başlayır. Son rəng yetkinlik dövründə müəyyən edilir. Tük örtüyü yaşlandıqca tündləşir.

Birma pişiyinin yemlənməsi

Birma pişiyinə gəldikdə həddindən artıq yeməkdən qorxmağa ehtiyac yoxdur. O, həmişə ehtiyac duyduğu qədər yeyəcəkdir. Lakin piylənmənin qarşısını almaq üçün cinsin təbii təmkinliliyinə çox etibar etməyin.

Birma pişiyi üçün yem balanslı olmalı və bütün vacib vitamin və mineralları ehtiva etməlidir. Birmalı ucuz yem qəbul etməyəcəkdir. Cinsin gözəlliyi və sağlamlığını yalnız premium və super premium yüksək keyfiyyətli rasion dəstəkləyə bilər.

Pişiyi öz süfrənizdən bəsləmək qətiyyən olmaz! Təbii qidalanma haqqında düşünürsünüzsə, onu yalnız baytar həkimi düzgün tərtib edə bilər. Unutmayın ki, təbii yemək keyfiyyətli premium yemdən həmişə ucuz demək deyil.

Üç fərqli formulda təqdim olunan Royal Canin pişik yemləri çeşidindən olan Exigent seriya kaprizli birmalıların dad istəklərinə cavab verəcək. Sağlam rasion ev pişiyinin bədənini bütün vacib qida maddələri ilə təmin edəcək, uyğunlaşdırılmış kalori dərəcəsi isə bu passiv ev pişiyinin normal çəkisini qoruyub saxlayacaqdır.

Əgər siz təbii instinktiv yemləmə növünün tərəfdarısınızsa, Kanadanın məşhur Acana brendinə məxsus xolistik pişik yemlərini sınaya bilərsiniz. Bu yüksək keyfiyyətli yemlərin tərkibində 75%-dək ət inqrediyentləri mövcuddur.

Birma pişiyinə qulluq

Birmalıların baxım etaplarına çimdirmə və darama, qulaq və göz təmizliyi, ağız boşluğunun gigiyenası, caynaq kəsimi və zərərvericilərə qarşı emal tədbirləri aiddir. Pişik təxminən 6 aydan bir xüsusi pişik şampunu ilə çimizdirilməlidir. Birma pişiyi suyu sevən cinslərdən deyil. Alt tükləri olmayan birmalılar çox da tüləmir və buna görə də həftədə iki dəfə xüsusi fırça və ya əlcəklə daranmağı kifayətdir. Dostunuzun qulaqlarını ayda bir dəfə yoxlayıb (gənələrin və iltihabın olub olmasını) xüsusi vasitə ilə təmizləyə bilərsiniz. Ağız boşluğu xüsusi fırça və məcun ilə həftədə 2-3 dəfə təmizlənməlidir. Pişiyin gözləri də şəffaf və axıntısız olmalıdır. Gözlərini də mütəmadi olaraq xüsusi qulluq vasitələri ilə təmizləməlisiniz. Caynaqlar 2-3 həftədən bir xüsusi caynaq qayçıları kəsilməlidir. Birma pişiyininizi bit-birədən qurtulmaq üçün ayda 1 dəfə (isti mövsümdə martdan noyabr-dək) xüsusi bit dərmanından istifadə etməlisiniz. Pişik çiy bəslənmirsə və çöldə olmursa, pişik üçün qurd dərmanı ildə 2-4 dəfə verilir, əks halda dərman daha tez-tez tətbiq olunmalıdır. Qeyd olunan pişik dərmanlarını saytımızın aptek bölməsində asanlıqla tapa bilərsiniz.

Birma pişiyinin təlimi

Birma pişiyinin tərbiyəsi digər cinslərdən çox da fərqlənmir. Düzgün davranışlara alışmağı üçün təlimə kiçik yaşlardan başlamaq vacibdir. Tualet təlimi və caynaqyonan təlimi tərbiyənin əsas nöqtələridir. Pişiyin çox təmizkar olduğunu nəzərə alaraq tualetinin təmizliyinə riayət edin və pişik qumunu vaxtında dəyişin.

Ev heyvanınıza qarşı mehriban olun, düzgün davranışı pişik üçün dadlı çərəzlər və oxşama ilə təşviq edin. Birmalı özünə qarşı kobud davranışı qəbul etmir, hətta çox inciyib sahibini tərk edə bilər.

Əgər istiqanlı ev pişiyi istəmirsinizsə, bu cinsi seçməyin. O, daimi sevgi tələb edəcək, diqqət çatışmazlığı isə heyvanda stressə səbəb olacaq.

Birma pişiyinin sağlamlığı

Birma pişikləri kifayət qədər yaxşı sağlamlığa malikdirlər. Onların heç bir genetik xəstəlikləri yoxdur. Lakin, əksər cins pişiklər kimi, birmalılar bəzi xəstəliklərlə üzləşə bilərlər.

Çox nadir hallarda cins hipertrofik kardiomiopatiya kimi ürək xəstəliyindən əziyyət çəkir. Xəstəlik aktiv oyunlardan sonra təngnəfəslik, öskürək və zəiflik kimi özünü büruzə verir.

Ev pişiyi həmçinin polikistik böyrək xəstəliyi ilə də qarşılaşa bilər.

Unutmayın ki, birmalının alt tükü olmadığı üçün bu cins soyuğa qarşı həssasdır. Buna görə də pişik yatağının isti bir yerdə yerləşdirməyiniz tövsiyə olunur.

Pişik sağlamlığı üçün baytar həkiminə profilaktik ziyarətlər də çox vacibdir. Ziyarət zamanı ümumi baxış, vaksinasiya keçirilə bilər və ya müalicə, qulluq və yemləməsi üzrə faydalı məsləhətlər verilə bilər.