Pişik üçün qum necə seçilməli?

Evinizə pişik gəldikdən sonra etməli olduğunuz ilk iş onun üçün uyğun tualeti və düzgün pişik qumunu seçməkdir. Düzgün qum seçimi həm pişiyinizin rahatlığı və sağlamlığına, həm də evdə təmizlik və xoş qoxunun qorunmasına təsir edir. Bütün pişiklər üçün uyğun olan universal bir qum yoxdur. Hər qum növü müxtəlif xüsusiyyətlərə və ehtiyaclara malik ev heyvanları üçün nəzərdə tutulub. Əsas məsələ isə hər bir növün üstünlüklərini və çatışmazlıqlarını bilməkdir.

Pişik qumlarının növləri

Pişik qumları iş prinsipinə görə iki əsas qrupa bölünür: topalanan və hopduran. Hər qumun iş prinsipi isə öz adından bəllidir. Gəlin hər bir növü daha ətraflı nəzərdən keçirək.

Pişik üçün topalanan qum

Topalanan pişik qumu istifadə olunmuş qranulların sıx topa əmələ gətirməsi prinsipi ilə işləyir. Bunun əsas üstünlüyü yalnız çirklənmiş hissəni çıxarmağa imkan verməsidir. Beləliklə, bütün qumu tez-tez dəyişməyə ehtiyac qalmır. Bu üsul çirklənmiş hissəcikləri gözdən qaçırmamağa, evdə təravəti qorumağa və təmizliyə sərf olunan vaxtı azaltmağa kömək edir. Topaları rahat toplamaq üçün pişik tualeti üçün xəkəndazdan istifadə edə bilərsiniz.

Bu növün mənfi cəhətləri isə toz əmələ gətirməsi və nəm olduqda yapışqan olmasıdır. Pişik çox miqdarda qranul udarsa, bağırsaq keçməzliyi riski yarana bilər. Bu qum xüsusilə təmizkar pişiklər üçün uyğundur. Çünki topalar çıxarıldıqdan sonra qabda yalnız təmiz qranullar qalır.

Pişik üçün hopdurucu qum

Hopduran qumun qranulları öz çəkisindən daha çox mayeni hopdurur. Onun əsas üstünlüyü nəmi effektiv şəkildə hopdurması və qoxuları qapamasıdır.  Sidik qranullar arasında bərabər paylandığı və tualetin dibində yığılmadığı üçün pişik tualet pis qoxu vermir. Belə qum gündəlik topa yığmağa ehtiyac yaratmır. Yalnız nəcis mütəmadi təmizlənməlidir. Qumun özü isə müəyyən aralıqlarla tam şəkildə dəyişdirilməlidir.

Hopdurucu pişik qumu daha az toz yaradır. Bu xüsusiyyət allergiyaya meylli sahiblər və heyvanlar üçün üstünlük hesab olunur. Əgər istifadə etdiyiniz doldurucunun yüngül qranulları evə asanlıqla yayılırsa, qapalı pişik tualetlərinə diqqət yetirməyə dəyər.

Silikagel pişik qumu

Silikagel müasir qum növlərindən biridir. O, öz çəkisindən təxminən 20 dəfə artıq mayeni hopdurmaq və qoxuları effektiv şəkildə neytrallaşdırmaq qabiliyyəti ilə seçilir. Bu xüsusiyyət evə uzun müddət təravət bəxş etməyə kömək edir. Silikagel pişik qumu adətən tam dəyişdirilmədən təxminən 30 gün istifadə oluna bilər. Bəzi istehsalçılar isə bu müddətin 60 günə qədər çatdığını bildirirlər. Silikagel toz yaratmır, pəncələri və tualetin ətrafını çirkləndirmir.

Silikagel pişik qumu xüsusilə uzun tüklü yetkin pişiklər üçün yaxşı seçimdir. Lakin nəzərə alınmalı iki məqam var. Qranullar hərəkət zamanı xırıltılı səs çıxara bilər və bu, həssas pişikləri qorxuda bilər. Bundan əlavə, bəzi istehsalçıların qranullarının kənarları iti olduğundan pişikdə narahatlıq yarada bilər.

Pişiklər üçün ağac tərkibli qum

Ağac qumu həm ən qədim, həm də ən ekoloji qum növlərindən biridir. O, əsasən iynəyarpaqlı ağaclardan hazırlanan preslənmiş qranullardan (pelletlərdən) ibarətdir. Bu qranullar unitazda asanlıqla parçalanır, təsadüfən udulduqda təhlükə yaratmır və bala pişiklər üçün də uyğundur. Onlar yüngül olduğuna görə daşınması rahatdır və qiyməti də münasibdir. Tam bioloji parçalandığı üçün ətraf mühitə zərər vermir. Bu qum növü ən ucuz pişik qumu hesab olanlardandır.

Lakin yüngül qranulların pəncələrə və tüklərə yapışması əsas çatışmazlıqdır. Nəticədə onlar evə yayılır və əlavə təmizlik tələb edir. Buna görə uzun tüklü pişiklər üçün uyğun deyil. Bundan əlavə, qranullar tez islandığı üçün daha tez-tez dəyişdirilməlidir.

Pişiklər üçün qarğıdalı qumu

Qarğıdalı tərkibli pişik qumu ekoloji təmiz və münasib qiymətli bitki mənşəli doldurucudur. O, qarğıdalı gövdəsindən hazırlanır. Onun əsas üstünlüklərindən biri təsadüfən udulduqda təhlükəsiz olmasıdır. Bu xüsusiyyət xüsusilə bala pişiklər və hər şeyi dadmağa çalışan heyvanlar üçün vacibdir. Qranulları kanalizasiyanın tutulması riski olmadan unitaza atmaq mümkündür. Yüngül olduğu üçün qum qablaşdırmasının daşınması da rahatdır.

Qarğıdalı qumu həm hopdurucu, həm də topalanan növdə istehsal olunur. O, xoşagəlməz qoxuların neytrallaşdırılmasında da yüksək nəticə göstərir.

Pişiklər üçün tofu (soya) qumu

Tofu pişik qumu bitki mənşəli topalanan qumlara aiddir. Lifli soya qranulları yüksək hopdurma qabiliyyətinə malikdir. Bu doldurucu möhkəm topalar əmələ gətirir və qoxuları effektiv şəkildə aradan qaldırır. Onu unitaza ataraq rahat şəkildə utilizasiya etmək mümkündür. Tofu qranulları balaca pişiklər üçün də təhlükəsizdir. Toz yaratmadığı üçün allergiyası olan insanlar və pişiklər üçün də əla seçim sayılır.

Pişiklər üçün kağız qumu

Kağız tərkibli pişik qumu təkrar emal olunmuş kağızdan hazırlanır və ekoloji təmiz məhsul hesab olunur. Qablaşdırması çox yüngül olduğundan onu evə daşımaq rahatdır. Kağız yumşaq və komfortlu materialdır. Buna görə balaca pişiklər və həssas pəncəli heyvanlar üçün yaxşı seçimdir. Toz yaratmadığı üçün allergiyaya meylli pişiklər üçün də uyğundur. Bu növ ən ucuz pişik qumu növlərinə aiddir. Lakin kağız qumu sidiyin spesifik qoxusu ilə tam mübarizə edə və çox miqdarda mayeni digər qumlar qədər yaxşı saxlaya bilmir. Buna görə tualet qabını daha tez-tez yumaq və qumu dəyişmək lazım gəlir.

Pişiklər üçün mineral (gil/bentonit) qum

Mineral qum bentonit gilindən, seolitdən, diatomitdən, kvarsdan, təbaşirdən və digər təbii minerallardan hazırlanır. Bu materialların əsas üstünlüyü pişik üçün təbii tualet şəraitini maksimum dərəcədə təqlid etməsidir. Buna görə pişiklər adətən belə qumdan məmnuniyyətlə istifadə edirlər. Bentonit gili topalanan qumlarının əsasını təşkil edir. Seolit və diatomit hopdurucu qumlarının istehsalında istifadə olunur. Ən ucuz variantlar isə kvars və təbaşir əsasında hazırlanan növlərdir. Mineral qranullar məsaməli quruluşa malik olduğu üçün mayeni və qoxuları çox yaxşı hopdurur.

Onun üstünlüklərinə yüksək hopdurma qabiliyyəti, qoxuların effektiv neytrallaşdırılması və pişik üçün tanış olan təbii teksturası daxildir. Çatışmazlıqları isə qum tökülərkən və pişik qumu qazarkən toz əmələ gətirməsidir. Bu, tənəffüs yollarına mənfi təsir göstərə bilər. Bundan başqa, belə pişik qumunu unitaza atmaq olmaz. O, balaca pişiklər üçün də tövsiyə edilmir, çünki maraq səbəbindən qranulları uda və boğulma riski ilə üzləşə bilərlər.

Bütün pişik qumları növlərinin müqayisəsi

Göstərici	Kağız	Ağac	Qarğıdalı	Tofu/soya	Mineral/gil	Silikagel
Qoxu kontrolu	3/5	4/5	4/5	5/5	4/5	5/5
Qənaətcillik	3/5	5/5	4/5	4/5	4/5	5/5
Topalanma	1/5	2/5	5/5	5/5	5/5	1/5
Tozlanmama	5/5	4/5	4/5	5/5	2/5	4/5
Unitaza tökmə imkanı	5/5	4/5	5/5	5/5	1/5	1/5
Bala pişiklərə uyğunluq	5/5	5/5	5/5	5/5	3/5	2/5

Pişiyin xüsusiyyətlərinə uyğun ən yaxşı pişik qumu necə seçilməlidir?

Pişik tualeti üçün qumu seçərkən ilk növbədə pişiyinizin fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almaq lazımdır. Məsələn, ətirli qum bəzi pişiklərə yalnız qoxusuna görə uyğun olmaya bilər. Buna görə də həssas pişiklər üçün adətən “ətirsiz” yazılı qumlar tövsiyə olunur. Qum seçərkən pişiyinizin sağlamlıq vəziyyətini, tükünün uzunluğunu və rəngini, qoxulara və teksturaya həssaslığını, ölçüsünü və digər fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə alın.

Pişiyin yaşına görə ən yaxşı pişik qumu seçimi

Balaca pişiklər üçün xırda qranul və pelletlərdən ibarət təbii bitki mənşəli qumlar daha uyğundur. Məsələn, tofu (soya), qarğıdalı və ya ağac tərkibli növlər.

Silikagel qranulları balaca pişiyi qorxuda bilər. Topalanan bentonit/gil doldurucular isə udulduqda təhlükə yarada bilər. Əgər balaca pişiyiniz üçün bentonit qumu seçirsinizsə, hopdurucu növünə üstünlük verin.

Yetkin pişiklər üçün iri qranullu qumlar daha uyğundur. Onlar üçün seçim isə aşağıda sadalanan fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır.

Tükün uzunluğuna və rənginə görə ən yaxşı pişik qumu seçimi

Tükün uzunluğu doldurucu seçimində mühüm rol oynayır. Qısa tüklü pişiklər üçün ağac qumlar və xırda fraksiyalı bentonit qumları uyğundur. Belə pişiklər üçün yumşaq və iti kənarları olmayan qranullar seçmək məsləhətdir. Orta uzunluqda tükləri olan pişiklər üçün ağac, silikagel və ya iri qranullu gil qumları yaxşı seçimdir. Uzun tüklü pişiklər tualetdən ən çox qranul daşıyan ev heyvanlarıdır. Nəmlənmiş qranullar onların tüklərində tük topalarını də yarada bilər. Buna görə belə pişiklər üçün iri qranullu silikagel və ya iri pelletli bitki mənşəli tofu qum növü daha uyğundur.

Ağ tüklü pişiklər üçün ağ, rənglənməmiş qranullardan ibarət qumlar seçmək məqsədəuyğundur. Kristal ağ silikagel bu baxımdan əla seçimdir. Xammalı yüksək səviyyədə təmizlənmiş premium gil doldurucuları da uyğundur (məsələn, Petclay brendinə aid).

Sağlamlıq vəziyyətinə görə ən yaxşı pişik qumu seçimi

Astma və ya allergiyadan əziyyət çəkən pişiklər ətirli qumlara və yaranan toza həssas olurlar. Buna görə qoxusuz və istifadə zamanı toz yaratmayan quma üstünlük vermək tövsiyə olunur. Məsələn, silikagel, tofu və ya qarğıdalı növləri.

Sidik yolları problemləri olan pişiklər üçün sidiyin tərkibi dəyişdikdə rəngini dəyişən innovativ silikagel qumlar mövcuddur. Ağ rəngli qranullar da sidikdə qan və ya irin izlərini vaxtında görməyə kömək edir.

Əməliyyatdan sonrakı bərpa dövründə pişiklər quma qarşı daha həssas ola bilərlər. Tozun və xırda hissəciklərin təzə yaraya düşməsi təhlükəlidir. Bu səbəbdən müvəqqəti olaraq adi kağız qumdan istifadə etmək olar, lakin onu tez-tez dəyişmək lazımdır. Alternativ olaraq pişiyi bir müddət gigiyenik bezlərə öyrəşdirmək mümkündür.

Pişiyin ölçüsünə və evdəki pişik sayına görə ən yaxşı pişik qumu seçimi

İri cins pişiklər (məsələn, Meyn Kun) üçün iri qranullu qumlar daha uyğundur. Xırda qranullar onların pəncələri arasına ilişə bilər. Kiçik cins pişiklər və balalar üçün isə xırda qranullu qumlar komfortludur. Onlar həssas pəncələri və dərini qıcıqlandırmır.

Bir tualetdən bir neçə pişik istifadə edirsə, keyfiyyətli topalanan qumu seçmək daha məqsədəuyğundur. Bu həm sərfiyyatı azaldır, həm də gigiyenanı qorumağa kömək edir. Etibarlı istehsalçıların məhsullarına üstünlük verin, çünki topaların yaranma sürəti və möhkəmliyi tualetin təmizliyinə birbaşa təsir edir.

Pişik üçün ən yaxşı qum seçərkən ən çox yol verilən səhvlər

Pişik sahibləri doldurucu seçərkən çox vaxt eyni səhvləri təkrarlayırlar. Ən geniş yayılmış səhvlər bunlardır:

• Yalnız qiymətə əsasən seçim etmək. Belə görünən qənaət sonradan qumun daha tez-tez dəyişdirilməsi səbəbindən əlavə xərc yarada bilər.
• Ətirli qum seçmək. Unutmayın ki, pişiklər qoxulara ehtiyatla yanaşır və bəzən güclü qoxulu qumdan istifadə etməkdən imtina edirlər. Ətirlər daha çox sahibin rahatlığı üçün nəzərdə tutulur, pişik üçün deyil.
• Pişik qumunu qəfil dəyişmək. Bu, yem dəyişdirilməsi kimi, pişikdə stres yarada və onun tualetdən istifadə etməkdən imtina etməsinə səbəb ola bilər.
• İstehsalçının təlimatlarına əməl etməmək. Tualetin doldurulma səviyyəsi, təmizlənmə və tam dəyişdirilmə tezliyi ilə bağlı tövsiyələrə riayət olunmadıqda evdə xoşagəlməz qoxular yaranır. Pişik də tualetdən istifadə etməkdən imtina edə bilər.